Ana Sayfa Beslenme/sağlık GEBELİK ve FOLİK ASİT

GEBELİK ve FOLİK ASİT

by Cangül BAL

Bu yazımızda özellikle gebeler için önemli olan folik asitten bahsediyorum. Aile sağlığının korunması amacıyla, dikkat edilmesi gerekilen önemli bir nokta olduğunu düşünüyorum. Çünkü yıllar geçtikçe, folik asit eksikliğine bağlı nöral tüp defektli bebek doğumu veya prematüre doğum oranı artmıştır.
Folik asit nedir? Folat nedir?
Folik asit aslında suda eriyen B grubu vitaminlerinden birisidir.
Folat ise folik asidin vücut içinde kullanılmak üzere girdiği formlara denir.
Genel bir tabir ile folik asidin vücudumuzdaki işlevini anlatmak gerekirse; normal DNA yapımı için gerekli nükleotid sentezi yapmaktadır. Araştırmalara göre, bebeğin omurgasının kapanması, folik asit ile ilişkilendirilmiş. Bu hastalık (bebeğin omurgasının kapanmaması) , nöral tüp defekti ve aynı zamanda Spina Bifida hastalığı olarak adlandırılır. Halk arasında bu hastalık isimleri çok bilinmemekle beraber, son zamanlarda yaygınlaşmaya başlamıştır. Aslında folik asidin işlevi bu kadar yüzeysel değil, aynı zamanda hafife alınmayacak kadar önemlidir. Özellikle gebelikte folat eksikliği ile düşük doğum, prematüre doğum ve nöral tüp defekti olan bebekler doğmaktadır. Yetişkinlerde ise ileri düzeyde folik asit eksikliği kansızlığa neden olur.
Folik asitin alınımı göz ardı edilmemelidir. Planlanmamış gebeliklerde folik asit eksikliği sıklıkla görülmektedir. Folik asit, bebeğin merkezi sinir sisteminin gelişiminde herhangi bir anormallik görülme riskini azaltmaktadır. Yine de ilk gebelikte dikkat edilmemesine rağmen, sonraki gebeliklerde folik asit alımı ile nöral tüp defekti engellenebilmektedir.
Sağlıklı bir gebelik için, kadın doğum doktorunuzun kontrolünde folik asit mutlaka alınmalıdır. Önerilen miktarlar gebelikten 8 hafta önce 0.4 mg ve gebeliğin ilk 8 haftasında da 0.4 mg kullanmaya devam edilmelidir. Eğer daha önce nöral tüp defekti bebek doğurmuşsanız gebeliğin ilk 3 ayında 4 mg folik asit alınımı önerilmektedir.
Nöral tüp defektli bebek doğumu, yalnızca folik asit eksikliğiyle ilişkili değildir. 20 yaş altı ve 35 yaş üstü gebelikler veya 4’ten fazla çocuk doğumu, doğumdan önce yetersiz bakım, sosyoekonomik etkenler de rol alabilir.
Günümüzde nöral tüp defektinin azaltılmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Bu çalışmalara örnek olarak folik asit ile zenginleştirilmiş gıdalar hazırlanması olabilir. Bu gıdalar günlük diyetimizde bulunan ekmek gibi gıdalar olabilir. Bunun yanı sıra folik asitçe zengin gıdaları bilmeli ve günlük diyetimizde mutlaka tüketmeliyiz.

Folik asitçe zengin kaynaklar aşağıda bulunmaktadır.( Budak (2002) )

En iyi kaynaklar (Porsiyonunda 0.1 mg’dan fazla folik asit bulunanlar)
Taze, çiğ veya pişmiş Brüksel lahanası,
Kuşkonmaz,
Ispanak
Karaciğer.
İyi kaynaklar (Porsiyonunda 0.05-0.1 mg folik asit bulunanlar)
Taze, çiğ, dondurulmuş veya pişmiş brokoli,
Lahana,
Yeşil fasulye,
Karnabahar,
Bezelye,
Bamya,
Pişmiş soya fasulyesi,
Nohut,
Böbrek ve maya.
Orta Kaynaklar (Porsiyonunda 0.015-0.05 mg folik asit bulunanlar)
Patates,
Birçok taze veya pişmiş sebze,
Birçok meyve,
Birçok sert kabuklu meyve,
Tahin.
Ekmek (100 gr),
Kahverengi pirinç, yulaf ve kepek,
Yoğurt, peynir, süt (yaklaşık 450 ml) ,
Yumurta,
Kırmızı et, av hayvanlarının etleri.
Fakir kaynaklar (Porsiyonunda 0.015 mg’dan az folik asit bulunanlar)
Beyaz pirinç,
Alkollü içecekler,
Meşrubatlar,
Şeker,
Beyaz undan yapılan hamur işleri, diğer etler ve balık.

Folik asit toksisitesi söz konusu değildir. Ancak folik asit eklenmesiyle birlikte, B12 vitaminin eksikliğinde görülen hastalıkların bulgularının belirlenmesinin maskelendiği düşünülmektedir.

Kısaca anlatmaya çalıştım fakat bu konuda mutlaka doktorunuza danışmanızı öneririm. Yukarıda belirtilen miktarlar, genel olarak belirlenmiş dozajlardır. Her kadın için aynı değerler kullanılmayabilir. Doktorunuz tarafından ayarlanmalıdır.

Kaynakça
Budak N (2002). Folik asitin kadın ve çocuk sağlığında önemi. Erciyes Tıp Dergisi, 24 (4): 209-214.
Tunçbilek, E. (2004). Türkiye’deki yüksek nöral tüp defekti sıklığı ve önlemek için yapılabilecekler. Çocuk sağlığı ve hastalıkları dergisi, 47(2), 79-84.
Aksu, H., Sevil, Ü., Yurtsev, E., & Güvendiren, G. (2010). Nöral tüp defektleri ve folik asit. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanat Dergisi, 2, 139-144.

Bu yazılara göz atmayı unutma

Lütfen yorum yapın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.