Ana Sayfa Beslenme/sağlık GEÇMİŞTEN GELEN LEZZET-EKMEK

GEÇMİŞTEN GELEN LEZZET-EKMEK

by Cangül BAL

Ekmek çok sevilen, sofralardan eksik olmayan bir üründür. Fakat son zamanlarda ekmekten kaçmamız gerektiğini söyleyip durdular. Bu da ekmeksiz (karbonhidratsız) beslenmelerin artmasına neden oldu. Özellikle medyada sunulan bu dogma bilgilerin aksine ekmek çok önemli bir besin kaynağıdır.
EKMEK NEDİR?
Ekmek buğday unu, tuz, su ve mayanın belli oranlarda karıştırılıp, yoğurulması, fermente edilmesi ve daha sonra pişirilmesi ile elde edilir.

EKMEĞİN BİLEŞİMİ NASILDIR?
Ekmek yapıldığı malzemeye ve içeriğine göre farklı besin değerleri taşımaktadır. Temelde ana besin maddeleri olarak karbonhidrat, protein ve yağ içeren 100 gramlık buğday ekmeği 260 kalori verirken, 50.1 gram karbonhidrat, 8.2 gram protein ve 1.2 gram yağ içerir. Ayrıca mineral olarak 385 mg sodyum, 130 mg kalsiyum, 60 mg potasyum, 90 mg fosfor, 0.9 mg demir içerirken; 86 mikrogram B1, 60 mikrogram B2 ve 1 mikrogram Niasin bulundurur
Tam buğday unu diyet lifince zengin olup, düşük glisemik indeksli ve düşük kalorili kompleks karbonhidratlara sahip olması, B kompleksi ve E vitaminleri ile P ve Ca gibi minerallerce, prebiyotik ve antioksidan etkili bileşenlerce zengindir.
100 gramlık tam tane buğday ekmeği 240 kalori verirken, bu ekmek 47.4 gram karbonhidrat, 7.5 gram protein ve 0.9 gram yağ içerir. Ayrıca mineral olarak 370 mg sodyum, 210 mg kalsiyum, 95 mg potasyum, 265 mg fosfor, 2 mg demir içerirken; 250 mikrogram B1, 150 mikrogram B2 ve 3.3 mikrogram Niasin bulundurur.
Peki ekmek gibi önemli bir karbonhidrat, aynı zamanda vitamin ve mineral kaynağı olan bir ürünü tüketmememiz nasıl söylenir? Üstelik günlük alınan enerjinin %55-60’nı karbonhidratlardan karşılamamız gerekirken.
Elbette ekmek tüketeceğiz.Sadece dikkat etmemiz gereken birkaç nokta var:
-Beyaz ekmek tüketimi azaltılmalı. Vitamin ve mineral açısından esmer ekmekler, beyaz ekmeklere göre daha zengindir ve daha fazla tokluk sağlar.
-Günlük alınan miktara dikkat etmek.
-Tek çeşit ekmek tüketmemek.
-Ekmek bir insanın günlük enerji ihtiyacının büyük bir bölümünü karşılamaya yardımcı olur. Fakat sadece tek başına ekmek yemek ile bu enerji sağlanmaz. Protein, A vitamini, C vitamini de bulunduran ek besinlerle birlikte tüketilmeli.
-Kilo vermenin ekmek yememek ile sağlanacağını düşünmek. Hayır ekmeksiz diyet doğru değildir. Karbonhidratsız beslenme ile zayıflamaya çalışarak vücudumuza kötülük etmiş oluruz. Dikkat edilmesi gereken şey, doğru çeşit ekmek tercihi ve kararında alınmasıdır. Bununla beraber vücudun hareketsiz kalmaması da önemlidir.
->İçinde yulaf, çavdar gibi tahılların ilave edildiği, tam buğday unundan yapılmış hatta ilave olarak yağlı tohumların bulunduğu ekmeklerin tüketimini ayrıca öneriyorum.Daha az enerji verirken daha fazla tokluk sağlarlar, böylece günlük alınan enerji miktarını ve obezite oluşma riskini azaltırlar.

Karbonhidratların beslenmedeki önemi ile ilgili daha fazla bilgi için göz atabilirsiniz.

EKMEĞİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ
Ekmeğin birçok çeşidi vardır. Örneğin yulaf ekmeği kolestrol miktarını azaltmada etkilidir.
-Çavdar ekmeği B vitamini ve mineral açısından zengindir fakat diğer ekmeklere göre daha çabuk küflenir. Çavdarda kepek bulunur, bununla beraber fitik asit içerir. Fitik asit mineral emilimini azaltır. Bu nedenle çavdar ekmeği buğday unu ile karıştırılıp yapılırsa daha faydalı olur.
-Çavdar,yulaf ekmeği kan kolesterolünü azaltır ve kan şekerinin yavaş yavaş yükselmesini sağlar.
-Ekmek tüketimi ile besinsel selüloz alımını arttırır. Böylelikle kalın bağırsakta posa miktarı artar.Bu da kalın bağırsakta olumsuz etkenlerin kısa sürede atılmasını sağlar. Bağırsak kanseri riskini azaltır ve kabızlığı önlemeye yardımcı olur.

Gördüğümüz üzere ekmek çok faydalı ve sofralardan eksik olmayan bir ürün. Peki neden ülkemizde günlük 10 milyondan fazla ekmek israf ediliyor?

EKMEK İSRAFINDAN KAÇINMAK İÇİN NELER YAPABİLİRİZ?
-YAPACAKLARIMIZ ARASINDA İLK SIRADA BULUNAN MADDE–>TÜKETEBİLDİĞİNİZ KADAR EKMEK ALIN. Eğer aldığınız ekmeği hemen tüketmeyecekseniz mutlaka ambalajlı ekmek alın.
-Ekmeği saklama koşullarına dikkat edelim. Kapalı bir ekmek kutusunda, temiz bir poşet içinde, dolapta ve nemli olmayan ortamda saklamaya özen gösterelim.
-Ekmek hemen tüketilmeyecekse mutlaka buzdolabına koyalım, çok çabuk küflenen bir gıda olduğu için dışarda beklemesi küflenmesini hızlandırır. Eğer daha uzun süreli saklamak istiyorsanız derin dorucuya koyabilirsiniz.
-Alınan ekmek sıcaksa eğer, soğuduktan sonra poşete koymalıyız yoksa nemlenir ve küflenmesi yine hızlanır.
-Bayatlayan ekmekleriniz için tercihiniz çöpe atmak olmasın. Bayat ekmekler ile yapılan çok lezzetli ve pratik tariflere şans verin. Sizin için pratik ve lezzetli bir tarif örneği.

Ekmek Kavurması

Ekmek çok sevilen, sofralardan eksik olmayan bir üründür. Fakat son zamanlarda ekmekten kaçmamız gerektiğini söyleyip durdular. Bu da ekmeksiz (karbonhidratsız) beslenmelerin artmasına neden oldu. Özellikle medyada sunulan bu dogma bilgilerin… Beslenme/sağlık GEÇMİŞTEN GELEN LEZZET-EKMEK European Print This
Nutrition facts: 200 calories 20 grams fat
Rating: 5.0/5
( 1 voted )

Ingredients

  • MALZEMELER:
  • 6 dilim bayat ekmek,
  • 2 yemek kaşığı tereyağı,
  • 100 gr peynir(beyaz peynir, hellim veya lor),
  • Yarım demek maydanoz.

Instructions

HAZIRLANIŞI:
Bayat ekmeği küp küp doğrayın, eğer çok kurumuşlarsa hafifçe su serpin,nemlensinler. Tereyağını tavada eritin, içine ekmekleri atın ve hemen karıştırmaya başlayın ki ekmekler tereyağına eşit şekilde kavuşsun. Bu işlemi çok yüksek ateşte yapmayın, aksi halde tereyağı ve ekmekler çok çabuk yanar. Orta ateşte, yavaş yavaş karıştırın ve ekmeklerin dışı çıtır çıtır olana kadar kavurun. 'Tamam oldu' dediğinizde ise rendelenmiş peynir ve maydanozu ekleyin. peynir hafifçe eriyip ekmeklere yapışınca karıştırın.

Notes

Eğer peynir kullanmak istemez, daha doyurucu bir öğün olsun derseniz, 100 gr kıymayı soğan ve bir tatlı kaşığı salça ile kavurun. Karabiber, tuz ve bir yemek kaşığı su ekleyin. Bu sosu ikinci aşamayı tamamladığınız ekmeklerin üzerine dökün, üzerine yoğurt ve kırmızı biberli yağla servis edin. Fikret SONER (Okan Üniversitesi-Gastronomi)


Sizlerin de bayat ekmeklerle yaptığınız lezzetli tarifleriniz olduğunu biliyorum. Hemen bizimle paylaşın, yayınlayalım. Tarifleriniz başka sofralarda lezzet bulsun.

Ekmek ile ilgili anlatacaklarım şimdilik bu kadar.


Gıdaların israfı günümüzde dikkat etmemiz gereken en önemli konulardan biridir. Bu konuda farkındalık yaratmalıyız. Yediğimiz gıdaların, içtiğimiz suların tükenebileceğini unutmamalıyız.
Geleceğimiz için, daha iyi bir dünya bırakmak dileğiyle…

Kaynakça:
Ercan, R., Ek i, A., 1992. Değişik Randımanlı Unlann Thiamin ve Riboflavin ve Demir Miktan. Gıda 17 (5) 283-289.
Oakenfull, D., 1988. Oat Brean, Does Oat Brean Lower Plasma Cholesterol and if so how? CSIRO Food Research Quarterly 48 (2) 37-39.
Gürses, Ö.L., 1980. Selüloz içeren Gtdalann Sağlık Açısından Önemi. Gıda 5 (3) 43- 45.
Bayat ekmeklerle sıra dışı lezzetler. (2018, Şubat-Mart). Breakfast, 71.
Elgün, A., Demir M. 2008. Tam Buğday Unu ve Fonksiyonel Özellikleri. Türkiye 10. Gıda Kongresi; 21-23 Mayıs 2008, Erzurum.
Kuter, M. (2011), İnsan ve Ekmek, Bursa: Besaş.

Bu yazılara göz atmayı unutma

1 Yorum

BİTMİŞ BİR KAHVALTI KÜLTÜRÜ - KAHVALTI TARİFLERİ 17 Kasım 2019 - 18:49

[…] Beslenme/sağlık […]

Yanıtla

Lütfen yorum yapın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.